Hippotherapie... letterlijk therapie door middel van het paard.

Men kan hieraan allerlei mooie en ingewikkelde definities en omschrijvingen geven.

Bij ons wordt dit gezien in de meest brede zin van het woord. Het uitgangspunt is de behoefte of de vraag van het kind of de jongere, het antwoord wordt gegeven door het paard. Dit kan op zeer veel verschillende manieren zoals het verloop van deze tekst zal aantonen.

Aanvankelijk dachten we ons te moeten richten naar een bepaald publiek omdat we meenden hiervoor een aanbod in petto te hebben. Doordat de vragen echter spontaan tot bij ons kwamen vanuit zeer diverse richtingen, waren we er meer en meer van overtuigd hiervan te moeten vertrekken en bekeken we in hoeverre we een aanbod konden uitwerken met telkens één gemeenschappelijke factor: het paard.

Een meisje met ADHD problematiek en dyspraxie blijkt door de jaren heen echt aanleg te hebben om te leren paardrijden en de diverse gangen te beheersen. Het leren paardrijden heeft voor haar een therapeutische waarde. Ze leert zich te beheersen en hoe ze met het paard moet omgaan. Ze oefent vertrouwen te hebben in het dier en in zichzelf. Ze tracht een evenwicht te vinden in het krijgen van macht en controle over, en het zich overgeven aan een ander wezen. In de puberteit gekomen wordt het er voor haar niet gemakkelijker op. Bij de paarden vindt ze rust en groeit haar zelfvertrouwen dat elders zwaar op de proef wordt gesteld.

Een autistische jongen heeft interesse voor paarden maar valt in een gewone manege uit de boot. Zijn ouders zochten voor hem een zinvolle vrijetijdsbesteding die hem genoegen schonk en waar hij in kon volharden. Normaal is hij erg passief en nieuwsgezind. Ondertussen komt hij reeds verschillende jaren. Hij heeft een goede emotionele band met het paard, leert zijn grenzen steeds beetje bij beetje te verleggen. Ook hij leert zelfstandig rijden met het paard wat motorisch voor hem een hele klus is. Het omgaan met het paard is een voortdurende oefening in perspectiefneming: wat ziet het paard? Waarom is het bang? Hoe kan ik het gerust stellen? Het samen rijden met iemand anders leert hem rekening te houden met een ander, zijn communicatie aanpassen ...

Een andere vraag kwam van een hoogbegaafde kleuter met serieuze gedragsproblematiek en nood aan structuur. De omgang met het paard heeft te maken met “dominantie en affectie”. Het paard moet zich kunnen toevertrouwen aan je gezag maar doet dit maar omwille van de affectie die eraan te pas komt. Ook bij het benaderen van kinderen zijn deze componenten belangrijk. Door deze wederzijdse omgang leert ook het kind de relatie met het paard zo uitbouwen. Ook hij komt reeds verschillende jaren. Hij heeft geleerd zich op het paard te ontspannen en niet in te gaan op elke prikkel in de omgeving. Hij komt psychisch en fysisch tot rust. Presteren is hier niet van belang. Extra oefeningen worden aan hem niet opgelegd tenzij hij zelf aangeeft hier behoefte aan te hebben. Daar waar het paard voor hem aanvankelijk een voorwerp was, heeft hij er nu een respectvolle relatie mee.

En dan was er de autistische jongen waarbij het helemaal niet zo duidelijk is wat zijn verstandelijke mogelijkheden zijn. Hij spreekt woorden maar gebruikt ze meestal niet communicatief. Hij begrijpt eenvoudige verbale opdrachten, zeker wanneer ze vergezeld zijn van gebaren. De ouders zochten voor hem een aangename, zinvolle aktiviteit die zijn interesseveld zou kunnen verbreden. Motorisch zijn er geen problemen. Hij geniet met volle teugen van het zitten op de blote paardenrug, zit te lachen en te neuriën. Langzaam maar zeker leert hij hoe hij invloed kan uitoefenen op het paard: het laten stoppen, laten vertrekken, draaien...Hij heeft ook reeds heel wat van zijn angst voor het dier leren overwinnen.

Een zestienjarige jongen die zwaar motorisch gehandicapt is maar wel begrijpt wat je zegt, kan zich voor onbekenden moeilijk verstaanbaar maken en kan niet zonder hulp stappen of zitten. Zijn moeder zocht voor hem een aktiviteit die hem de nodige ontspanning kon bieden in een therapeutisch goed gevuld programma. Tegelijkertijd heeft het paardrijden voor hem een kinesitherapeutische waarde: op de blote paardenrug gezeten, krijgt hij een warme massage en stimuleert hij ongemerkt die spieren die ook bij het stappen moeten gebruikt worden. Meestal geniet hij overduidelijk, andere momenten spant hij zich op. Het vraagt van hem een hele inspanning die niet te lang mag duren. Toch kijkt hij telkens erg uit naar het moment dat hij kan komen paardrijden en is het een teleurstelling wanneer het weer spelbreker is. Op het paard gezeten voelt hij zich groot boven de andere mensen terwijl dit in zijn rolstoel net andersom is.

En dan is er nog een zesjarig meisje met epilepsie en een motorische handicap. Zij leert haar spraak te beheersen en drukt zich vooral uit in gebarentaal. Zij is pienter en erg communicatief ingesteld en ...zot van paarden. Het paardrijden is voor haar een goede motorische oefening die ondersteunend is aan de andere therapieën die ze krijgt. Haar rechter lichaamshelft is gedeeltelijk verlamd en ze heeft het moeilijk om mooi recht te zitten. Dit wordt op het paard spelenderwijs geoefend. Ze wordt bewust gemaakt van die delen van haar lichaam die niet zo gemakkelijk functioneren. Ze leert ook rekening te houden met het paard als levend wezen waar je respect moet voor opbrengen. Tijdens het paardrijden communiceren we voortdurend en tracht zij zich duidelijk te maken aan mensen die haar eigen taaltje niet altijd onmiddellijk begrijpen. Ze is erg fier op wat ze allemaal al kan en amuseert zich kostelijk.